Deze digitale nieuwsbrief verschijnt elke twee maanden en voorziet u van informatie over voedselveiligheid en gezondheid van groenten en fruit. U vindt ontwikkelingen en nieuws op het gebied van wet- en regelgeving, onderzoek, gezondheidsaspecten en praktijkgevallen waarbij voedselveiligheid aan de orde is geweest. Via de links kunt u direct doorklikken naar de bijbehorende relevante documenten of websites.

• Beschikking van de Commissie van 9 december 2009 tot wijziging van de lijst van kruidensubstanties, kruidenpreparaten en combinaties daarvan voor gebruik in traditionele kruidengeneesmiddelen.
• Richtlijn 2009/160/EU van 17 december 2009 tot wijziging van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad teneinde 2-fenylfenol op te nemen als werkzame stof.
• Rectificatie van 14 januari 2010 van Verordening (EG) nr. 889/2008 van de Commissie van 5 september 2008 tot vaststelling van bepalingen ter uitvoering van Verordening (EG) nr. 834/2007 van de Raad inzake de biologische productie en de etikettering van biologische producten, wat de biologische productie, de etikettering en de controle betreft.
• Verordening (EU) nr. 78/2010 van de Commissie van 27 januari 2010 tot wijziging van Verordening (EG) nr. 33/2008 wat betreft het toepassingsgebied en de volgens de normale procedure aan de Autoriteit toegekende periode voor de goedkeuring van haar conclusies betreffende de opname van bepaalde werkzame stoffen in bijlage I bij Richtlijn 91/414/EEG.
• Richtlijn 2010/2/EU van de Commissie van 27 januari 2010 tot wijziging van Richtlijn 91/414/EEG van de Raad wat betreft de uitbreiding van het gebruik van de werkzame stof chloormequat.
• Verordening (EG) nr. 66/2010 van het Europees Parlement en de Raad van 25 november 2009 (publicatie 30 januari 2010) betreffende de EU-milieukeur.

N.B.: Bent u deelnemer aan het Food Compass residumonitoring systeem, dan hebt u via de maandelijkse Food Compass Nieuwsbrief toegang tot een overzicht van recente MRL overschrijdingen en meer gedetailleerde informatie over residuen. Aanmelden voor Food Compass kan via www.foodcompass.nl.

De afgelopen maanden zijn er weer een aantal opinies uitgebracht door de European Food Safety Authority (EFSA) waarin advies wordt gegeven over voorgestelde verlagingen of verhogingen van MRL’s. Ook deze kunnen worden ingezien op de EFSA website:

• 14 januari: conclusie van risicobeoordeling van sulfuryl fluoride.
• 15 januari: opinie over MRL wijzigingen voor mancozeb op verse erwten zonder peul.
• 21 januari: opinie over MRL wijzigingen voor dimethoaat op bloemkool, broccoli, spruitjes en sla.
• 21 januari: opinie over MRL wijzigingen voor fenhexamid op verschillende bladgroenten.
• 25 januari: opinie over MRL wijzigingen voor acetamiprid op kersen.
• 29 januari: conclusie van risicobeoordeling van Lecanicillium muscarium stam Ve6, genotificeerd als Verticillium lecanii.
• 2 februari: opinie over MRL wijzigingen voor thiacloprid op aardbeien.

N.B.: Deze EFSA opinies en conclusies hebben geen wettelijke grondslag en kunnen dus nog aangepast worden. De wettelijke vaststelling van de voorgestelde MRLs zal naar verwachting in de eerste helft van 2010 plaatsvinden.

Voeding en gezondheid horen bij elkaar en zijn van groot maatschappelijk belang. Gezond eetgedrag krijgt volop aandacht van politiek, wetenschap, media, producenten en consumenten. Een gezond en evenwichtig voedingspatroon kan niet zonder plantaardige voedingsmiddelen. In de hedendaagse samenleving valt enorme gezondheidswinst te behalen door het terugdringen van overgewicht, waaraan een ruime(re) consumptie van groenten en fruit direct kan bijdragen. De voedingstuinbouwsector voorziet de consument van een gevarieerd aanbod van groenten, fruit, paddenstoelen, peulvruchten, noten en zuidvruchten. Producten die van nature stuk voor stuk bol staan van de voedingsstoffen. Kortom ze zijn puur en gezond!

Toch is het doel; de consument te verleiden om meer groenten en fruit te gaan eten -tenminste 2 ons en 2 stuks per dag (2x2)- tot op heden niet gerealiseerd. Het gezonde imago van de producten blijkt in de praktijk helaas nog geen garantie voor het optimaal slagen van innovatie-, marketing- of promotiestrategieën.

‘Voeding en gezondheid’ is één van de thema’s van waaruit het Productschap Tuinbouw gericht projecten initieert en financiert. Gericht beleid vraagt om een heldere visie, daarom heeft het Productschap Tuinbouw samen met het GroentenFruit Bureau de themavisie ‘Puur en Gezond’ geschreven, welke deze maand verschenen is.

De doelstellingen die uit de visie voortkomen zijn opgenomen in een toekomstagenda, waarin een zo compleet mogelijk overzicht is gemaakt van nieuwe ideeën en lopende projecten. Deze agenda wordt op de website van de visie continu actueel gehouden. Ga naar www.tuinbouw.nl/puurengezond. Hier kunt u de gehele visie nalezen, of juist alleen een specifiek deel hiervan door één van de hoofdstukken aan te klikken. Meer informatie over de visie vindt u tevens op onze website onder het thema Voeding en Gezondheid.

Misschien heeft of kent u projecten of ideeën voor de toekomstagenda? Of vragen naar aanleiding van de visie waarover u met ons of specifieke partijen uit de sector in contact wilt komen? In dat geval horen we graag van u, mail naar f.huisintveld@tuinbouw.nl.

Donderdag 21 januari is een informatiebijeenkomst gehouden over de nieuwe controlewetgeving (EU Verordening 669/2009). Hier heeft de VWA importerende bedrijven geïnformeerd over de veranderingen en vernieuwingen in de procedures van controle van producten op punt van binnenkomst. De nieuwe wetgeving is op 25 januari van kracht geworden. Eén van de aanpassingen is dat van een aantal groenten- en fruitproducten afkomstig uit Thailand, de Dominicaanse Republiek en Turkije, het residugehalte geanalyseerd moet worden door een autoriteit, voordat de producten op de markt mogen worden gebracht. Zo moeten bijvoorbeeld 50% van de zendingen kousenband, aubergines en koolsoorten afkomstig uit Thailand door de VWA worden geanalyseerd. De exacte producten en percentages, evenals benodigde documenten en procedures voor import van plantaardige risicoproducten, zijn in de wettekst van de Verordening te vinden.

De zendingen met deze producten kunnen niet meer de EU worden binnengehaald, wanneer de importeur niet beschikt over een afgetekend exemplaar van het ‘Gemeenschappelijk Document Binnenbrengen’ (GDB). Dit krijgt de importeur nadat er alleen een documentcontrole (100%) heeft plaatsgevonden, óf nadat de VWA de zending heeft bemonsterd en geanalyseerd. De documentcontrole zal elektronisch worden afgehandeld, daarvoor wordt geen tarief in rekening gebracht. Voor de MRL analyse en monstername echter wel.

Omdat het voor de elektronische berichten noodzakelijk is dat bedrijven toegang hebben tot de benodigde software, heeft de VWA besloten om de overgangsperiode te verlengen tot 15 maart 2010. Dit geeft softwareleveranciers voldoende tijd hun systemen aan te passen en geeft aanbieders voldoende tijd afspraken te maken met deze leveranciers. De VWA zal hierover nog met nadere informatie komen.

Aanvullende toelichting over de tarieven, elektronische procedure voor invullen GDB en controlelocaties op de havens van Rotterdam en Schiphol, vindt u op de VWA import site. Voor meer informatie hierover of specifieke vragen kunt u contact opnemen met Nicolette Quaedvlieg: n.quaedvlieg@tuinbouw.nl.

Het Europees Parlement (EP) en de Raad bespreken het document dat de Europese Commissie in 2008 heeft opgesteld over informatievoorziening naar de consument. Etikettering van levensmiddelen is hier een belangrijk onderdeel van. Drie comités van het EP (Milieu, Landbouw en Interne Markt) stemmen over de tekst en vele honderden wijzigingsvoorstellen. Veel van deze voorstellen leiden tot meer administratie, hogere kosten voor het bedrijfsleven en uiteindelijk meer informatie op het etiket.

Voor groenten en fruit hebben de verschillende voorstellen een grote impact op de informatie-uitwisseling in de keten en richting de consument.

Er wordt in de voorstellen nauwelijks onderscheid gemaakt tussen verplichte informatie die de consument nodig heeft om een afgewogen keuze te maken en de vrijwillige (aanvullende) informatie. Op dit moment is nog onduidelijk welke voorstellen worden aangenomen en hoe dit in een samenhangende en uitvoerbare wetgeving wordt omgezet. Voor meer informatie, teksten en vragen kunt u contact opnemen met Nicolette Quaedvlieg, n.quaedvlieg@tuinbouw.nl.

Dit jaar is een nieuw tv programma gestart op RTL 4, “The Taste of Life Basics”. Hierin staat koken met verse, gezonde ingrediënten centraal, waarbij stap voor stap informatie en uitleg wordt gegeven over verschillende kooktechnieken. Ook wordt voorlichting gegeven betreffende voedingswaarden, kwaliteit en productieprocessen van Nederlandse producten. Meesterkok Rudolph van Veen geeft de kooklessen en professioneel tuinder Rob Baan vertelt hierbij over groenten- en fruitproducten. Wekelijks is er een uitzending op RTL 4, waarbij een bepaald product extra aandacht krijgt. In de eerste uitzendingen, welke zijn terug te zien op de website, waren dit achtereenvolgens de aardappel, de champignon, de appel en de ui.

Het onderzoek “Making Effective Nutrition Choices” uit de VS heeft drie versies van een online programma getest waarmee de consument gestimuleerd wordt meer groenten en fruit te eten. De varianten zijn: een onpersoonlijke website, een website met gepersonaliseerde voedingsinformatie en een persoonlijke website aangevuld met motiverende e-mails. De sites bieden zowel informatie over de voordelen van meer groenten- en fruitconsumptie, als ideeën voor het integreren hiervan in het huidige voedingspatroon. Onderzocht is wat de invloed van verschillende sites is op gedragsverandering van mensen van de consumptie van groenten en fruit.

De consumptie nam toe door elk van de drie websiteversies, zelfs tot een jaar na afloop van de interventie. Elk van de testgroepen at na de interventie dagelijks ten minste 2 porties meer dan daarvoor. Maar de persoonlijke website aangevuld met de e-mails zorgde voor de grootste toename van de consumptie. Meer informatie vindt u op de website van American Journal of Public Health.

Psychologen van de University of Reading hebben onderzocht hoe moeilijk etende peuters toch aan de groenten en het fruit te krijgen zijn. Ouders kregen boeken met twee foto’s van fruit en groenten die hun peuters al kenden en twee foto’s van fruit en groenten die ze nog niet kenden. Vervolgens keken de ouders gedurende twee weken dagelijks samen met hun peuters in dit boek. Na deze periode kregen de kinderen vier soorten groenten en fruit voorgeschoteld, de soorten die ze al kenden uit het boek en voor hen onbekende soorten. Het bleek dat de peuters meer interesse toonden in de soorten groenten en fruit die ze al kenden uit het boek, dan in de andere soorten. De onderzoekers denken dat de peuters nieuwsgierig worden door de foto’s, waarna ze meer bereid zijn iets te willen proeven.

Kinderen eten hun groenten het liefst knapperig en zonder bruine plekjes. Dat blijkt uit onderzoek van Wageningen Universiteit. Onderzoekster Zeinstra verklaart dit door het feit dat kinderen, in tegenstelling tot volwassenen, nog niet weten dat bruine plekjes soms juist smaak kunnen toevoegen. Het mondgevoel en uiterlijk van de groenten is vooral bij jonge kinderen van 4 tot 6 jaar heel belangrijk, waarbij ze een voorkeur hebben voor knapperige ten opzichte van glibberige groenten. Voor wat oudere kinderen van 11 en 12 jaar bleek juist smaak doorslaggevend voor de waardering. De invloed van omgevingsfactoren zoals de sfeer aan tafel en de keuzevrijheid die kinderen krijgen van hun ouders, zijn ook meegenomen in het onderzoek.

De doelgroep van de Wageningse onderzoekers wordt steeds jonger, want dit voorjaar start de universiteit met een onderzoek naar de groente- en fruitvoorkeur van baby's. De Vast Voedsel-studie (VaVo) is een groot en langlopend onderzoek, waarin bestudeerd wordt wat het effect is van de allereerste blootstelling aan voeding op de latere voedselvoorkeuren, en dan in het bijzonder op de voorkeuren voor groente en fruit. Verder zal met deze studie onderzocht worden of de groente- en fruitvoorkeuren die baby’s in het begin ontwikkelen, stabiel zijn over langere tijd. De invloed van het eerste fruit- en groentehapje op de ontwikkeling van smaakvoorkeuren bij baby's wordt hierin onderzocht.

Dit onderzoek maakt deel uit van een groter onderzoeksprogramma van Wageningen Universiteit, waarbij gekeken wordt hoe consumenten verleid kunnen worden tot een lagere calorie-inname. Dit wil men onder meer bereiken door de consumptie van groenten en fruit te vergroten. De ontwikkeling van aantrekkelijke, verzadigende en bevredigende plantaardige producten voor kinderen, pubers en jongvolwassenen is ook een onderdeel van het onderzoeksprogramma. Vooral deze groepen van de bevolking eten te weinig fruit en groenten.

Microbiologisch onderzoek van het Nationale Voedselinstituut van de Universiteit van Denemarken heeft mogelijk bewijs geleverd voor gezonde effecten van vezels uit appel. De uitkomsten zijn gebaseerd op een onderzoek bij ratten, die verschillende soorten voedingsvezels te eten kregen, of een controle dieet zonder die vezels. In de darmen van de ratten met een dieet van pectinevezel, een component van de vezels in appels, ontstonden meer probiotica (‘gunstige’ bacteriën). Vervolgonderzoek moet uitwijzen in welke mate dit effect ook in de menselijke darm optreedt. De gehele onderzoekspublicatie van 20 januari kunt u nalezen op de website van Biomed Central.

Voor meer informatie of vragen kunt u contact opnemen met Fabianne Huis in ’t Veld via telefoonnummer 079 - 34 70 604 of e-mail f.huisintveld@tuinbouw.nl.

Op onze website vindt u ook aanvullende informatie en alle relevante (inter)nationale regelgeving omtrent voedselveiligheid, -kwaliteit en gezondheid van groenten en fruit vinden. Ga hiervoor naar www.tuinbouw.nl, klik op thema Voeding en Gezondheid. Hier kunt u doorklikken via de tabbladen nieuws, projecten, inhoud en agenda. Tevens kunt u zich aanmelden voor het ontvangen van informatie over meer specifieke onderwerpen: klik op mailinglijsten om onderwerpen te kiezen die voor u interessant zijn.

De informatie uit deze nieuwsbrief mag worden verveelvoudigd, of openbaar gemaakt worden in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, digitaal, mechanisch of door fotokopieën, of op enige andere manier, onder de voorwaarde van vermelding van het Productschap Tuinbouw als bron.

Het Productschap Tuinbouw heeft bij de totstandkoming van deze nieuwsbrief naar beste weten en met de grootste zorg gehandeld en is behoudens eigen opzet of grove schuld, niet aansprakelijk voor schade, in welke vorm dan ook, die is ontstaan als gevolg van onjuistheid, onvolledigheid of onrechtmatigheid van de inhoud van de aangeboden informatie. Het Productschap Tuinbouw is niet aansprakelijk voor het niet ontvangen, of niet beschikbaar zijn van de informatie.